www.aif.by 0 16

Фота продкаў. Гісторыя пакаленняў

Статья из газеты: 16/07/2014

У Мiнску ў галерэi «Ў» адкрылася выстава Вітаўтаса Станёніса «Фотаздымкі для дакументаў».

…1946 год. Пасляваенны час. У Літве новая ўлада замяняе пашпарты. У абсталяваным у доме Вазбуцкіса атэлье жыхароў Сейрыяй і ваколіц фатаграфуе Вітаўтас Станёніс (1917-1966 гг.). Да фотаздымкаў патрабаванні невысокія: падыходзіць асвятленне ад вакна, чыстая прасціна для фона. Да палатна садзяцца па двое: муж і жонка, бацька і сын, браты, сёстры, суседзі.

Праз два дзесяцігоддзі пасля таго фатаграфавання В. Станёніс памёр. На той час яго сыну, таксама Вітаўтасу, было 17, і, як ён сам кажа, у галаве гуляў вецер. Архівы бацькі ён знайшоў каля 1984-85 гг., калі ўжо меў досвед фатографа, і гэты матэрыял падаўся яму выключна цікавым. Надрукаваныя з бацькавай фотастужкі пашпартныя здымкі ў першы раз экспанаваліся ў 1987 г. у Палацы мастацкіх выстаў у Вільнюсе (пазней гэтыя партрэты паказваліся не толькі ў літоўскіх, але i ў замежных выставачных залах, іх выявы друкаваліся ў розных выданнях). Надрукаваныя з негатыва пашпартныя фотаздымкі Вітаўт-малодшы пакінуў некадраванымі, паказваючы нават і перфарацыю, а экспануюцца яны неразрэзанымі і павялічанымі: такім спосабам быццам вяртаецца першасны выгляд фотаздымкаў, то бок іх рэальнасць, а таксама нагадваецца тое, як у пятым дзесяцігоддзі XX стагоддзя ў  Літве рабіліся пашпартныя фотаздымкі.

Безыменныя твары

Прыцягвае дзіўнае сціснутае знаходжанне дваiх людзей побач, хоць бачная ў кадры пустата сведчыць, што тыя, што сядзелі, маглі б адсунуцца адзін ад аднаго. Зблізу яны выглядаюць так, быццам блізкімі ніколі не былі: ніякага эмацыйнага кантакту з тым, хто сядзіць побач.
Безыменныя твары, якія калісьці павінны былі засведчыць адпаведнасць канкрэтнай асобе, цяпер губляюць сваю тоеснасць і становяцца своеасаблівымі алегорыямі  і метафарамі пасляваенных лёсаў. У кадры няма ніякіх пабочных дэталяў - толькі статычныя партрэты людзей на нейтральным фоне белага палатна. Няма ніякага сюжэту, ніякай гульні, застаецца толькі «вочная стаўка» з тым, хто знаходзіцца насупраць. І хоць цікава разглядаць, як асобы, седзячыя перад камерай, апранутыя і прычасаныя, галоўным фактарам робіцца сутыкненне позіркаў таго, хто на здымку, і гледача - тое, што ў гэты час хаваецца глыбока ўнутры. На гэтых фотаздымках зліваюцца візуальнае, антрапалагічнае і гістарычнае палi гледжання, і такім чынам актуалізуецца/асучасніваецца мінулае.

Загрузка...
Загрузка...

REDTRAM
NNN
Оставить комментарий
Вход
Комментарии (0)

  1. Пока никто не оставил здесь свой комментарий. Станьте первым.


Все комментарии Оставить свой комментарий
Газета

Актуальные вопросы

  1. Как заставить себя работать после отпуска?
  2. На каком расстоянии камеры фотофиксации видят нарушения?
  3. Что такое «барическая пила»?
REDTRAM
NNN

Новое на AIF.by